AFET BÖLGESİNDE YAPILACAK YAPILAR


ÖZEL ŞARTLAR:

İnşaatın yapılacağı arazide zemin ve temel özelliklerinin tespiti için jeofizik etüdlerin kadrosunda bu işlerde ve deprem konusunda birikimli ve tecrübeli elemanlar bulunan muteber bir firma tarafından yapılıp statik ve B.A. hesap ve projelerini yapacak büroya öncelikle verilmesi gereklidir.

Statik ve B.A. projelerinin  “Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik” esaslarına harfiyen uyacak, tecrübeli kadrolu bir büro tarafından yapılması sağlanacaktır.

Bu iki hayati konudan sonra, mimari projelerin istenilen şartları ve fonksiyonları yerine getirip getirmeyeceği kooperatif idare heyetince kontrol edilecek ve proje için onay verilecektir.

İnşaatta kullanılacak tüm malzemelerin seçimi yapılıp, onayı projeler bittiği zaman, inşaata başlanmadan alınacaktır.

Yapımda projeye uygunluk ve inşaat standartlarına uyum muhakkak sağlanacaktır.

Bilhassa kaba inşaat süresince temelden, çatıya kadar bütün B.A. elemanlarının beton dayanımı Beton Test  Aletleri ile inşaat süresince test edilecektir. (Örneğin Schmidt Beton Test Çekici, Tico Ultroson Cihazı, Profometre Demir Donatı Tespit Cihazı ve CANIN  gibi korozyon analizi yapan aletler kullanılır.)

Temel ve perdelerde, çok önemli bir konu olan demir korozyonunu önlemek için betonların su ve hava şartlarından korunması sağlanmalıdır.

Bu denetlemeler kooperatif idare  heyetince inşaat safhasında onaylanacaktır.

İNŞAATLARIN SAĞLAMLIK KONTROLÜ


Bir inşaatın SAĞLAMLIĞI, gelişmiş ülkelerde betona zarar vermeden elli seneyi aşkın süredir şöyle yapılmaktadır.

Betonarme projelerinde seçilen beton cinsi ve basınç dayanımlarının inşaatta her safhada bilfiil ne ölçüde sağlanabildiği Proceq SCHMIDT BETON TEST ÇEKİCİ ile ölçülür.

Zamanla beton yüzeylerin karbonatlaşma sonucu sertleşmesinden doğacak sapmaların korelasyonu, beton içindeki çatlak ve boşlukların belirlenmesi Proceq TICO ULTRASONİK BETON TEST CİHAZI ile yapılır.

Betonarme elemanlarda demir donatının yerini tespit eden, demir aralıklarını ve beton pas payını ölçen ve demir çaplarını bulan Proceq PROFOMETER 5 DEMİR DONATI TESPİT CİHAZI ile donatının projedeki şekil ve ölçülerde olup olmadığı denetlenir.

Demir donatının özellikle bodrum katlarda, cephe elemanlarında, köprü kirişlerinde, ve temel kazıklarında korozyona uğrayıp uğramadığı Proceq CANIN KOROZYON ANALİZ CİHAZI ile tespit edilir.

Bu tahribatsız testler bir bütün halinde yapılmadıkça inşaat hakkında ileriye dönük, ciddi bir rapor düzenlenmesi ve iyileştirme projesi kesinlikle yapılmamalıdır.

Ülkemizde ölümcül tehlike yaratan hasarların % 80’i kötü beton uygulamasından kaynaklandığından, bu testlerden sadece BETON TEST ÇEKİCİ ile basit kontrolu bile büyük bir önlem olacaktır. Devam eden ve bitmiş binalar muhakkak bu yolla denetlenmelidir.

Bu yazı TAHRİBATSIZ BETON TEST CİHAZLARININ kullanımı hakkında bilgi vermek amacıyla derlenmiştir.

DEPREM SONRASI TESTLER


Dış ülkelerde beton elemanlara hasar vermeden yapılan testleri incelediğimizde ülkemizdeki binalarda DEPREM SONRASI ARAŞTIRMALARININ şu sırayla yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

  • Binaya ait Betonarme ve Statik projelerin sağlanarak, hesapların proje dönemine ait deprem yönetmeliğine uygunluğu kontrol edilmelidir.
  • B.A. projelerinde seçilen beton cinsi ve basınç dayanımlarının inşaatta bilfiil ne ölçüde sağlanabildiği PROCEQ SCHMIDT BETON TEST ÇEKİCİ ile ölçülmelidir.
  • Zamanla beton yüzeylerin karbonatlaşma sonucu sertleşmesinden doğacak sapmaların korelasyonu, beton içindeki çatlak ve boşlukların belirlenmesi, beton elastik modülünün kontrolu PROCEQ TICO ULTRASONİK BETON TEST CİHAZI ile yapılmalıdır.
  • Betonarme elemanlarda demir donatının yerini tespit eden, demir aralıklarını ve beton pas payını ölçen ve demir çaplarını bulan PROCEQ PROFOMETER 5 DEMİR DONATI TESPİT CİHAZI ile donatının projedeki şekil ve ölçülerde olup olmadığı denetlenmelidir.
  • Beton sağlamlığı ve demir donatının doğru konduğu tespit edildikten sonra demirlerin, özellikle bodrum kat ve cephe kolonlarında korozyona uğrayıp uğramadığı beton elemanlara hasar vermeden PROCEQ CANIN KOROZYON ANALİZ CİHAZI ile tespit edilmelidir.
  • Bina için yapılan bu çalışmalardan sonra, hesapları inceleyen zemin konusunda tecrübeli bir inşaat mühendisinin herhangi bir deformasyon tespit ettiği ve binanın araziye oturtuluşu hakkında endişe duyduğu takdirde bina çevresinde veya içinde jeolojik araştırma ve testler tecrübeli jeolog ve jeofizikçi uzmanlar tarafından yapılmalıdır.

SONUÇ:
Bu testler bir bütün halinde yapılmadıkça, bina hakkında ileriye dönük, ciddi bir rapor düzenlemesi ve yeni deprem yönetmeliğine de uygun İYİLEŞTİRME projesi kesinlikle yapılmamalıdır.

Bu zahmetli ve maliyeti yüksek teknik çalışmaların gerekliliğine, ikamet edilen binalarda, gözle tespit edilebilen çatlak, açılma, kayma v.b. işaretlerin olması halinde karar verilmelidir.

Bina çevresine, bodrum ve temellerine gelebilecek yerüstü veya yeraltı suları binaya zarar vermeyecek şekilde uzaklaştırılmalıdır.

Bodrum ve alt katlarda, pencere, kapı büyütmek, balkonları odalara eklemek amacı ile yapılan tadilatlarda, dolgu duvarlarının kaldırılmamasına dikkat edilmelidir.

Bu yazı ilmi bir araştırma olmayıp, deprem sonrası, binalarında ne gibi bir araştırma yaptırmaları konusunda firmamıza müracaat edenlere verdiğimiz cevapların özetlenmesi ve tahribatsız beton test cihazların kullanımı hakkında bilgi vermek amacıyla derlenmiştir.